Dijital Rahim: Ekranlar Bizi Besliyor mu, Yoksa Tutsak mı Ediyor?

Ana rahmindeyken bizi besleyen bağ, dünyaya geldiğimizde yerini telefon şarj kablolarına bırakmış gibi görünüyor. Telefon, bilgisayar, tablet… Her ne ise. Bizi beslemek ve hayatta tutmak işlevi olan o bağın, dış dünyayla aramızdaki kordonun yerini artık kablolar almış gibi.

Ekranlar ve ekranların ardındaki dünya, sanki bizi bir rahimde tutmaya çalışıyor; içeriye doğru besliyor. Rahim, bir bebek için güvenli, sakin ve koruyucu bir yerdir. Peki ekranların oluşturduğu bu yapay rahim bizi gerçekten koruyor mu? Dünyaya açılmamıza yardımcı oluyor mu?

Bence hayır.

Çalışmalarımda ve kendi gözlemlerimde tekrar tekrar görüyorum: Ekranların oluşturduğu bu rahim, bizi bir tuzağın içinde fark etmeden tutsak ediyor. Fark etmeyelim diye beslemeye devam ediyor. Çünkü beslendiğimiz sürece sormuyoruz — nereye gidiyorum, ne hissediyorum, bedenim ne diyor?

Bu yapay rahmi önce tanımak istiyorum. Pratik önerileri, ekransız zamanları, dijital minimalizmi şimdilik bir kenara bırakarak.

Bu yapay rahim, hızın egemen olduğu bir dünyaya hapsederken yavaşlamayı engelliyor. Temassız arkadaşlıkları yeni bir ilişki biçimi olarak benimsememize zemin hazırlıyor. Her şeyi gördüğümüz ama hiçbir şeye dokunmadığımız, her şeyi izlediğimiz ama hiçbir şeyi gerçekten deneyimlemediğimiz bir alan yaratıyor.

Ana rahmindeyken ellerimizi, ayaklarımızı oynatır; bedenimizle takla atar, tekme vururduk. Şimdi ise bu yapaylığın içinde donup kalıyoruz. Dondukça yapaylığı fark etmez oluyoruz.

Peki ya çocuklarımız? Hiçbir başka dünyayı tanımadan bu rahmin içine doğan, ekrandan önce bedenini keşfetme fırsatı bulamayan çocuklar bu döngüyü fark edebilecekler mi? Onlara nasıl bir dünya gösteriyoruz?

O zaman bedenden başlayalım. Oluştuğumuz ilk an gibi. Şu an, bu satırları okurken bile — bedeniniz nasıl? Gergin mi, yorgun mu, yoksa hiç fark etmediniz mi? Belki de fark etmemek, bu yapay rahmin en sessiz etkisi.